Antoon Gloerich



Antoon Gloerich (links) was een van de marechaussee's die voor de Tweede Wereldoorlog in de zogenaamde kazerne aan de Brunssummerstraat (de huidige drukkerij ”de Kazerne”) gelegerd was.
Hij was op 25 april 1916 te Goor (Ov) geboren, had na de lagere school een paar jaren middelbaar onderwijs gevolgd, kwam in 1936 in militaire dienst en woonde een tijdje in Loosdrecht. Op 25 juli 1938 werd hij als korporaal bij de politietroepen in Schinveld gedetacheerd.
Klaarblijkelijk was Antoon een vrolijke jonge man die zich snel aan het Sjilvendse gedeuns kon aanpassen want hij werd al in 1939 lid van de pas opgerichte carnavalsvereniging ”de Zandjhaze” ofschoon dat uit hoofde van zijn funktie eigenlijk verboden was.
Antoon had ook al meteen een oogje geworpen op Mia Zillen, een zus van slager Zillen in de toenmalige Broekstraat, de huidige Pres. Rooseveltstraat.
Op de rechter foto staat Antoon links. Waarschijnlijk is deze foto gemaakt aan de toenmalige grensovergang bij Mindergangelt en is links het café Boosten.
In zijn vrije tijd deed Antoon als Zandjhaas en als man van het platte land niet onder voor een willekeurige Sjilvendse jong, getuige de onderstaande foto's.




Op deze foto staan:
achterste rij vlnr: Hein Meis, Karel Rademakers, Jan Mevis en Jo Mevis.
midden vlnr: Zef Jacobs, Antoon Gloerich, Pierre Mevissen (prins Pierre I), Wen Fliescher, Johan Renneberg, Felix Beumers, Juup Jansen en Drik Goossens.
zittend vlnr: Pierre Daemen, Felix Geraets, Hub Valkenberg, Godfried Thissen, Juup Reijnders en Sjeng Cremers.
Op deze foto staan een viertal mannen die later tragisch om het leven zouden komen.
Jan Mevis sneuvelde op 5 mei 1940 bij Rothem. Zijn broer Jo kwam op 27 oktober 1947 om in Indië.
Hub Valkenberg en Sjeng Cremers kwamen beiden om bij de mijnramp op de Staatsmijn Hendrik in 1947.
De foto is gemaakt op het erf van de toenmalige café Daemen tegenover de Bruujer.



In zijn vrije tijd was Antoon graag bereid om bij eens Sjilvendse vriend of boer de handen uit de mouwen te steken.
Op deze foto zijn dat van links naar rechts: Cornelis van de Burgt, Tiny Janssen - Zillen, Antoon Gloerich en Sjir Zillen.

Bij de inval van de Duitsers in de meidagen van 1940 werd Antoon krijgsgevangen gemaakt en naar Stargrad (bij Stettin) in Polen gedeporteerd. In juni 1940 kwam hij vrij uit het interneringskamp. Hij was zeven kilo afgevallen, ernstig verzwakt en ging terug naar zijn ouderlijk huis te Goor.
In 1942 ging hij van marechaussee over naar de Rijkspolitie en speelde al meteen een rol in de illegaliteit bij het verstrekken van hulp aan geallieerde piloten.
Op 12 jan 1944 werd hij in Goirle (N.B.) door de S.D. gearresteerd en gevangen gezet in het Groot Seminarie van Haaren (N.B.) dat als provisorische gevangenis was ingericht. Hij heeft daar vele ontberingen moeten doorstaan.
De aanleiding van zijn arrestatie was een van de vele ondergrondse akties waarbij hij betrokken was. Twee collega's de heren D. Jonkers en H. Meeuwissen hadden de opdracht om op de avond van 11 jan. 1944 drie Engelse piloten naar België te brengen. Omdat zij werden gezocht door de S.D. doken zij onder in Biest-Houtakker bij de heer P. Leermakers, later gevallen in het verzet. Deze persoon had ook de vervalste paspoorten voor de drie piloten. Antoon Gloerich en zijn collega A. Uittenbosch kregen nu de opdracht om de paspoorten bij Leermakers op te halen en af te leveren bij de familie Schoenmaekers in de Goirlestraat te Tilburg, waar de piloten de papieren zouden ophalen.
Bij aankomst op dit adres werd de deur echter geopend door de beruchte S.D-er Piet Gerrits, bijgenaamd ”de schrik van Tilburg”, die in 1947 gefusilleerd is.
Met grote tegenwoordigheid van geest redde Antoon de situatie door te verklaren dat hij gekomen was om een onderzoek naar een partij smokkeltabak in te stellen, die op dit adres zou afgeleverd worden en dat hij de smokkelaars op heterdaad wilde betrappen. De S.D-er antwoordde dat hij dat zelf wel zou regelen.
Antoon wendde toen hoge nood voor en kreeg toestemming om van het toilet gebruik te maken. Op het kleine kamertje heeft hij toen alle compromitterende papieren versnipperd en doorgespoeld. Zijn bezoek is waarschijnlijk door Gerrits aan het hoofdkwartier van de S.D. in Den Bosch doorgegegeven, waar men verband legde tussen de zaak van de ondergedoken Jonkers en Meeuwissen. Een dag later werden Antoon Gloerich en A. Uittenbosch alsnog gearresteerd als gijzelaars voor de beide onderduikers. Hun zwijgen heeft het leven van de onderduikers gered.
In de tijd dat Antoon Gloerich gegijzeld was bleven zijn verloofde Mia Zillen en beide families in grote onzekerheid over zijn lot. Het kwam namelijk regelmatig voor dat de bezetter gijzelaars voor het vuurpeleton bracht als represaille voor acties van het verzet. Mia Zillen en Antoon's broer Henk hebben toen in hun eigen omgeving acties op touw gezet om geld in te zamelen nadat vernomen was dat de bezetter met een losgeld van fl 7000.- genoegen nam. Vele vrienden en bekenden uit de omgeving van Schinveld en Goor hebben toen dit bedrag bij elkaar gebracht. Te vermelden valt hier dat er een gift was van fl. 500 van de bedrijfsleider van de Heerlense V en D, waar Mia werkte en ook schonk de heer Jannink, directeur van de gelijknamige textiefabriek te Goor waar Toon's vader werkte een aanzienlijk bedrag.
Het losgeld hoefde echter niet te worden uitbetaald omdat Antoon in de algehele verwarring van Dolle Dinsdag, 5 september 1944, overhaast werd vrijgelaten. Het geld kon na de oorlog aan de gulle gevers worden teruggeven.


Het telegram dat de vader van Antoon Gloerich op 9 sep. 1944 aan zijn broer Henk stuurde.



Tussen de dag van zijn vrijlating op 5 september en de bevrijding van Schinveld op 19 september moet Antoon kans heben gezien om op de een of andere manier van Brabant naar Limburg te komen. Op de dag van de bevrijding van Schinveld namelijk werden enkele foute Sjilvenders opgebracht en opgesloten in de Pietenkast onder het gemeentehuis.
Op deze foto gebeurt dat met S, van de Bouwbergstraat.
De man met de getrokken sabel is Daniël Willem Jacobs en de man in uniform is Antoon Gloerich.



Op deze foto, die na de bevrijding gemaakt is, zit hij zogenaamd samen met Pierre Zillen ondergedoken. Aan hun gezichten te zien heeft de bevrijding de vrolijkheid weer terug gebracht. ”Ze verstopten zich voor de Belgen”, zei Mia later.


Op deze foto van sept. 1944 zit hij met zijn verloofde Mia op de bank in de tuin van haar ouderlijk huis aan de Broekstraat. De naam van de hond is onbekend, zijn gedrag niet.




Hoe het verder ging:
Antoon Gloerich trouwde op 26 november 1945 te Schinveld met Barbara Maria Zillen. De familie ging in Oirsbeek wonen.
In november 1951 verhuisde men naar Bocholtz. Mia en Antoon kregen samen vier kinderen. In 1963 nam Antoon ontslag bij de Rijkspolitie en trad als medewerker van de Rõntgenafdeling in dienst bij het De Weverziekenhuis te Heerlen.
Antoon zou zijn hele leven lang veel last ervaren van zijn oorlogsverleden en overleed op 20 augustus 1977 in Bocholtz, 61 jaren oud.


Met dank aan Silvo Gloerich voor de info en namen.


In mei 2016 kreeg ik van Silvo Gloerich de volgende aanvulling:

Bij de inval van de Duitsers in de meidagen van 1940 werd Antoon krijgsgevangen gemaakt. Er volgde toen een mars naar Aken waar hij vermoedelijk via de Theodor Körner Kaserne per vrachtauto naar een doorgangskamp voor krijgsgevangen in Bocholt (D) bij Winterswijk werd gebracht. Daar moest hij zijn geld, hfl 72,32 ˝ en zijn 3 postzegels van 5 cent afgeven. Per spoorwegwagon werd hij in enkele dagen naar het krijgsgevangenkamp in Stargard (100 km ten oosten van Berlijn) getransporteerd. In juni 1940 kwam hij vrij uit het interneringskamp. Hij was zeven kilo afgevallen, ernstig verzwakt en ging terug naar zijn ouderlijk huis te Goor.
Eind 1943 kwam hij in Goirle bij Tilburg aan het werk als marechaussee en werd ingezet om in de bossen aan de Belgische grens smokkelaars te pakken. In die bossen zijn ook vele Franse krijgsgevangenen, Joden en Engels Piloten de grens over geholpen. Op een dag, 11 januari 1944, ziet hij een luxe personenauto voor de marechausseekazerne stoppen. Hij wist dat twee collega’s, Meeuwisse en Jonkers aan die pilotensmokkel deden en waarschuwde hen meteen. Die twee zijn de rest van de oorlog ondergedoken. Om de Duitsers op een dwaalspoor te zetten en Meeuwisse en Jonkers een veilige aftocht te gunnen heeft Antoon het dienstrooster veranderd. Hierdoor gingen de SD-ers in de bossen naar de twee zoeken terwijl deze al richting Tilburg waren vertrokken.
Meeuwisse en Jonkers zouden die dag echter ook enkele dringende verzetszaken hebben moeten doen. Antoon Gloerich en zijn collega Jan uit de Bos hebben dat, als vanzelfsprekend, over genomen. Ze brachten pistolen naar een adres, haalden valse paspoorten op in Biest-Houtakker en zouden die in Tilburg bij de familie Schoenmakers in de Goirkestraat 177 af gaan leveren. Bij aankomst op dit adres werd de deur echter geopend door de beruchte S.D-er Piet Gerrits, bijgenaamd ”de schrik van Tilburg”, die in 1947 gefusilleerd is. Met grote tegenwoordigheid van geest redde Antoon de situatie door te verklaren dat hij gekomen was om een onderzoek naar een partij smokkeltabak in te stellen, die op dit adres zou afgeleverd worden en dat hij de smokkelaars op heterdaad wilde betrappen. De S.D-er antwoordde dat hij dat zelf wel zou regelen.
Antoon wendde toen hoge nood voor en kreeg geen toestemming om van het toilet gebruik te maken maar deed dit even later toch. Op het kleine kamertje heeft hij toen alle compromitterende papieren versnipperd en doorgespoeld. Zijn bezoek is waarschijnlijk door Gerrits aan het hoofdkwartier van de S.D. in Den Bosch door gegeven, waar men verband legde tussen de zaak van de ondergedoken Jonkers en Meeuwisse. Een dag later werden Antoon Gloerich en A. Uittenbosch alsnog gearresteerd als gijzelaars voor de beide onderduikers.
Op 12 jan 1944 werd hij samen met collega uit de Bos in Goirle (N.B.) door de S.D. gearresteerd en gevangen gezet in het Groot Seminarie van Haaren (N.B.) dat als provisorische gevangenis was ingericht. Hij heeft daar vele ontberingen moeten doorstaan, hij heeft slaag gekregen en acht maanden alleen in een cel gezeten. Zijn zwijgen heeft het leven van de onderduikers gered. Eén van zijn buren is Rens Jansen geweest. Deze werd na de oorlog politieman in Heerlen en nam later de fietsenzaak van zijn schoonouders in Heerlerheide over.
In de tijd dat Antoon Gloerich gegijzeld was bleven zijn verloofde Mia Zillen en beide families in grote onzekerheid over zijn lot. Het kwam namelijk regelmatig voor dat de bezetter gijzelaars voor het vuurpeleton bracht als represaille voor acties van het verzet. Mia Zillen en Antoon's broer Henk hebben toen in hun eigen omgeving acties op touw gezet om geld in te zamelen nadat vernomen was dat de bezetter met een losgeld van fl 7000.- genoegen nam. Vele vrienden en bekenden uit de omgeving van Schinveld en Goor hebben toen dit bedrag bij elkaar gebracht. Te vermelden valt hier dat er een gift was van fl. 500 van de bedrijfsleider van de Heerlense V en D, waar Mia werkte en ook schonk de heer Jannink, directeur van de gelijknamige textiefabriek te Goor waar Toon's vader werkte een aanzienlijk bedrag.
Het losgeld hoefde echter niet te worden uitbetaald omdat Antoon in de algehele verwarring van Dolle Dinsdag, 5 september 1944, Antoon “met hulp van de illegaliteit“ is vrijgekomen. Ook zijn collega Jan uit de Bos kwam toen vrij. In tegenstelling tot Antoon, die naar een neef in Den Bosch is gelopen, wist Jan niet goed wat hij zonder een cent op zak moest doen. Hij is na vrijkomst weer naar de gevangenis terug gelopen en heeft aan een bewaker zijn hulpeloosheid getoond. Deze deed een greep in een bureaulade, reikte Jan een handvolgeld aan en zei dat hij snel moest maken dat hij weg kwam. Dat is ook goed gelukt. Het door de familie ingezamelde geld is nooit betaald en kon na de oorlog aan de gulle gevers worden teruggeven.

Hoe het verder ging: Antoon Gloerich trouwde op 26 november 1945 te Schinveld met Barbara Maria Zillen. De familie ging in Oirsbeek wonen.
In november 1951 verhuisde men naar Bocholtz. Mia en Antoon kregen samen vier kinderen. In de jaren zestig kreeg Antoon steeds meer last van zijn oorlogsverleden. Hij had recht op een bijzonder pensioen. De aanvraag daartoe moest ook voorzien worden van “zijn oorlogsverhaal“. Dat kostte hem zoveel moeite dat hij pas na twee aansporende brieven van de stichting 1940-1945 en een jaar later daartoe gekomen is. Thuis heeft hij bijna nooit over de oorlog gesproken. Na een speurwerk in archieven van familie en instanties als het NIOD is er na twee en een half jaar een boek uitgebracht met biografie van Antoon Gloerich. (Nog te koop via s@gloerich.nl) In 1963 nam Antoon ontslag bij de Rijkspolitie en trad als medewerker van de Röntgenafdeling in dienst bij het De Weverziekenhuis te Heerlen. Antoon zou zijn hele leven lang veel last ervaren van zijn oorlogsverleden en overleed op 20 augustus 1977 in Bocholtz, 61 jaren oud.




email me
mailbus van Sjilvends
home
Begin van Sjilvends